می‌خواهید برای کسب‌وکارتان سایت بزنید و دو پیشنهاد روی میز است: یکی می‌گوید «وردپرس نصب کن، هر کاری بخواهی می‌شود کرد» و دیگری می‌گوید «با سایت‌ساز در یک عصر سایت داری، دردسر هاست هم نداری». هر دو حرف درست است، ولی هزینهٔ پنهان هر کدام را نمی‌گویند. انتخاب بین وردپرس یا سایت ساز در اصل به سه سؤال برمی‌گردد: چقدر از سایت را خودتان در اختیار دارید، اگر فردا خواستید بروید چه چیزی با خودتان می‌برید، و چه کسی مسئول آپدیت و امنیت است. این مقاله Wix، Squarespace، Shopify، Webflow و سایت‌سازهای ایرانی را کنار وردپرس می‌گذارد، با نقطه‌ضعف هر کدام.
اگر دنبال فهرست فروشگاه‌سازها و مقایسهٔ امکانات فروش هستید، مقالهٔ بهترین فروشگاه‌سازهای ایرانی و خارجی را ببینید. این‌جا تمرکز روی تصمیم اصلی است: سیستم مدیریت محتوای متن‌باز روی هاست خودتان، یا پلتفرم آماده‌ای که همه‌چیز را خودش نگه می‌دارد.
وردپرس و سایت‌ساز دقیقاً چه فرقی دارند؟
وردپرس نرم‌افزار متن‌بازی است که با مجوز GPL منتشر می‌شود. آن را روی هاست خودتان نصب می‌کنید، فایل‌ها و دیتابیس مال شماست و هر قالب یا افزونه‌ای را که بخواهید اضافه می‌کنید. در عوض هاست، دامنه، آپدیت و بکاپ هم با شماست. طبق صفحهٔ نیازمندی‌های رسمی وردپرس، هاست باید PHP، دیتابیس MySQL یا MariaDB و HTTPS داشته باشد و Nginx یا Apache وب‌سرور پیشنهادی است.
سایت‌ساز (Website Builder) سرویس آنلاینی است که ویرایشگر، هاست، قالب و معمولاً دامنه را در یک اشتراک می‌فروشد. صفحه را با کشیدن و رها کردن می‌سازید و دیگر لازم نیست بدانید PHP چیست. سایت روی فناوری اختصاصی همان شرکت ساخته می‌شود و بیرون از آن اجرا نمی‌شود.
WordPress.com با WordPress.org فرق دارد. WordPress.com سرویس میزبانی شرکت Automattic است که رفتاری شبیه سایت‌ساز دارد. در این مقاله هر جا وردپرس می‌گوییم، منظور نسخهٔ نصبی WordPress.org روی هاست خودتان است.
وردپرس یا سایت ساز؛ مقایسه در هفت معیار
| معیار | وردپرس روی هاست | سایت‌ساز |
|---|---|---|
| شروع کار | نصب، انتخاب قالب و تنظیمات اولیه لازم است. روی هاست وردپرس آماده چند دقیقه طول می‌کشد | ثبت‌نام، انتخاب قالب و شروع ویرایش |
| آزادی در طراحی و امکانات | تقریباً نامحدود با قالب، افزونه و کد | محدود به ابزارها و اپ‌هایی که پلتفرم ارائه می‌دهد |
| مالکیت و خروج | فایل‌ها و دیتابیس را کامل برمی‌دارید و جای دیگر بالا می‌آورید | اغلب فقط محتوا یا CSV محصولات خارج می‌شود و طراحی جا می‌ماند |
| آپدیت و امنیت | مسئولیت شما یا شرکت هاستینگ | مسئولیت پلتفرم |
| سئو | کنترل کامل روی ساختار URL، اسکیما و نقشهٔ سایت با افزونه‌هایی مثل Rank Math | ابزارهای سئوی داخلی که برای بیشتر سایت‌ها کافی است ولی دست شما را کامل باز نمی‌گذارد |
| زبان فارسی و راست‌چین | ترجمهٔ رسمی فارسی، قالب‌های راست‌چین و افزونه‌های تاریخ شمسی | در سایت‌سازهای خارجی ناقص یا وابسته به تنظیمات دستی؛ در سایت‌سازهای ایرانی کامل |
| پرداخت و دسترسی از ایران | هاست ایرانی با پرداخت ریالی و درگاه‌های پرداخت ایرانی برای ووکامرس | سایت‌سازهای خارجی به‌خاطر تحریم عملاً در دسترس نیستند |
هزینه را عمداً در جدول نیاوردیم. اشتراک سایت‌سازها و تعرفهٔ هاست مرتب عوض می‌شود و مقایسهٔ درست فقط با جدول تعرفهٔ هر سرویس در همان روز ممکن است. یک نکته را ولی در حساب بگذارید: در وردپرس قالب و افزونهٔ پولی هزینهٔ جدا دارد و در سایت‌ساز هم امکانات حرفه‌ای معمولاً پشت پلن بالاتر است.
۱. Wix؛ ساده‌ترین شروع، سخت‌ترین خروج
Wix معروف‌ترین سایت‌ساز دنیاست و ویرایشگرش واقعاً برای کسی که هیچ تجربه‌ای ندارد راحت است. مشکل در خروج است. مرکز راهنمای Wix صریح می‌نویسد سایت Wix باید روی سرورهای خود Wix اجرا شود و نمی‌شود آن را به هاست دیگری برد. فقط دامنه را می‌توانید جای دیگری نگه دارید. بکاپ خارج از Wix هم ممکن نیست و تنها راه، تاریخچهٔ نسخه‌ها و کپی سایت داخل همان حساب است.
برای کاربر ایرانی مانع جدی‌تری هم هست. طبق صفحهٔ محدودیت‌های کشوری Wix، کاربران ایران نمی‌توانند در Wix ثبت‌نام کنند یا از سرویس‌هایش استفاده کنند، دامنه‌های .ir به Wix وصل نمی‌شوند و استفاده از ایران می‌تواند به غیرفعال شدن حساب و سایت برسد.
مناسب برای: کسب‌وکار خارج از ایران که یک سایت معرفی ساده می‌خواهد و قصد جابه‌جایی ندارد.
نقطه‌ضعف: قفل شدن روی پلتفرم، نبود بکاپ بیرونی و ممنوعیت استفاده از ایران.
۲. Squarespace؛ قالب‌های شیک، خروجی ناقص
Squarespace بیشتر برای نمونه‌کار عکاس‌ها، طراح‌ها و برندهای کوچک انتخاب می‌شود چون قالب‌های آماده‌اش ظاهر تمیزی دارند. خروجی گرفتن ممکن است ولی محدود. طبق راهنمای Export در Squarespace خروجی فقط یک فایل XML در قالب وردپرس است که صفحه‌های معمولی، یک وبلاگ، بلوک‌های متن و تصویر و گالری را می‌برد. صفحه‌های فروشگاه، بلوک ویدیو و صدا، پیش‌نویس‌ها، تنظیمات ظاهری و CSS سفارشی خارج نمی‌شوند. فایل خروجی فقط در قالب وردپرس ساخته می‌شود، پس مسیر رسمی خروج از Squarespace عملاً به وردپرس می‌رسد.
مناسب برای: سایت نمونه‌کار یا معرفی که ظاهرش مهم‌تر از امکاناتش است.
نقطه‌ضعف: پنل بدون زبان فارسی، پرداخت ارزی و خروجی‌ای که طراحی را جا می‌گذارد.
۳. Shopify؛ قوی در فروش، محدود بیرون از فروش
Shopify سایت‌ساز عمومی نیست و برای فروشگاه آنلاین ساخته شده: سبد خرید، انبار، حمل‌ونقل و اپ‌استور بزرگ. از نظر خروج وضعش از Wix بهتر است. طبق راهنمای بکاپ Shopify، محصولات، مشتریان، سفارش‌ها، کدهای تخفیف و گزارش مالی را می‌توانید CSV بگیرید و فایل قالب را هم دانلود کنید. با این حال خود قالب با زبان Liquid نوشته شده و بیرون از Shopify کار نمی‌کند، و تصاویر محصول داخل CSV نیستند و فقط لینکشان می‌آید.
مناسب برای: فروشگاهی که در بازار بین‌المللی می‌فروشد و درگاه پرداخت خارجی دارد.
نقطه‌ضعف: برای فروش داخل ایران کاربردی نیست چون درگاه‌های ریالی را ندارد. برای فروشگاه ایرانی، ووکامرس یا پرستاشاپ انتخاب واقع‌بینانه‌تری است.
۴. Webflow؛ آزادی طراح، وابستگی در CMS
Webflow ابزار طراح‌هاست. کنترل دقیقی روی HTML و CSS می‌دهد بی‌آنکه کد بنویسید و انیمیشن‌هایش از بیشتر سایت‌سازها جلوتر است. Webflow برخلاف Wix خروجی کد دارد، ولی طبق مستندات Code Export این امکان فقط روی پلن‌های Workspace است و محتوای CMS، فروشگاه، حساب‌های کاربری، فرم‌ها و جست‌وجوی سایت در خروجی کار نمی‌کنند. یعنی آنچه بیرون می‌برید یک سایت استاتیک است. محتوای CMS را باید جدا CSV بگیرید.
اگر خروجی استاتیک Webflow برایتان کافی است، روی هاست استاتیک هم بالا می‌آید. اما برای وبلاگ یا سایتی که مرتب محتوا اضافه می‌کند، این مسیر جواب نمی‌دهد.
مناسب برای: طراح یا آژانسی که لندینگ و سایت معرفی با طراحی خاص می‌سازد.
نقطه‌ضعف: منحنی یادگیری بیشتر از سایت‌سازهای دیگر، پرداخت ارزی و وابستگی CMS به خود Webflow.
۵. سایت‌سازهای ایرانی؛ فارسی و ریالی، با یک سؤال مهم
سایت‌سازها و فروشگاه‌سازهای ایرانی دو مزیت روشن دارند: پرداخت ریالی و رابط فارسی و راست‌چین. درگاه‌های پرداخت داخلی و سرویس پیامک هم معمولاً از قبل وصل شده‌اند. برای کسی که فقط می‌خواهد زود فروشگاه کوچکی راه بیندازد، شروع سریعی است.
قبل از ثبت‌نام از پشتیبانی آن‌ها یک سؤال بپرسید: «اگر روزی بخواهم بروم، چه خروجی‌ای از محصولات، مشتری‌ها، سفارش‌ها و مقاله‌ها به من می‌دهید؟» جواب این سؤال در هر سرویس فرق دارد و بعداً عوض کردنش سخت است. اکثر این سرویس‌ها هم مثل سایت‌سازهای خارجی کد سایت را به شما نمی‌دهند.
مناسب برای: فروشگاه کوچک تازه‌کار که سرعت شروع برایش از هر چیزی مهم‌تر است.
نقطه‌ضعف: وابستگی به یک شرکت، امکانات محدود به چیزی که آن شرکت توسعه می‌دهد و گاهی سئوی فنی کم‌انعطاف.
۶. وردپرس روی هاست ابری چابکان؛ آزادی وردپرس، نگهداری کمتر
بزرگ‌ترین ایراد وردپرس، کار فنی پشت آن است: نصب، SSL، بکاپ و نگهداری سرور. هاست وردپرس ابری چابکان بخش زیادی از این کار را برمی‌دارد. هر سایت یک سرویس جداست، وردپرس از قبل نصب شده، دیتابیس MariaDB خودکار ساخته و وصل می‌شود و سایت چند دقیقه بعد روی زیردامنهٔ پیش‌فرض بالا می‌آید. SSL رایگان با تمدید خودکار و بکاپ روزانه روی سرور جداگانه هم جزو سرویس است. دیتاسنتر را بین ایران و اروپا انتخاب می‌کنید و پرداخت ریالی است. اگر سایت فعلی‌تان جای دیگری است، تیم فنی رایگان منتقلش می‌کند.
چون همان وردپرس متن‌باز است، هر وقت خواستید فایل‌ها و دیتابیس را برمی‌دارید و جای دیگری می‌برید. راهنمای انتقال سایت به هاست جدید همین مسیر را قدم‌به‌قدم توضیح داده است.
مناسب برای: سایت شرکتی، وبلاگ یا فروشگاه ووکامرسی که مخاطبش در ایران است و می‌خواهد آزادی وردپرس را بدون مدیریت سرور داشته باشد.
نقطه‌ضعف: هاست مدیریت‌شده جای مدیر سایت را نمی‌گیرد. انتخاب و آپدیت قالب و افزونه‌ها و امنیت حساب‌های کاربری همچنان با خودتان است و ویرایشگر وردپرس برای مبتدی به اندازهٔ ویرایشگر Wix ساده نیست.
جدول جمع‌بندی گزینه‌ها
| گزینه | نوع | خروج از پلتفرم | دسترسی از ایران | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| Wix | سایت‌ساز عمومی | ممکن نیست، فقط دامنه | ممنوع طبق قوانین Wix | سایت معرفی ساده خارج از ایران |
| Squarespace | سایت‌ساز عمومی | XML وردپرس، بدون طراحی و فروشگاه | پرداخت ارزی | نمونه‌کار و برند کوچک |
| Shopify | فروشگاه‌ساز | CSV محصولات، مشتری و سفارش | بدون درگاه ریالی | فروش بین‌المللی |
| Webflow | سایت‌ساز طراح‌محور | کد استاتیک روی پلن Workspace، CMS جدا | پرداخت ارزی | لندینگ با طراحی خاص |
| سایت‌ساز ایرانی | سایت‌ساز و فروشگاه‌ساز | بسته به سرویس | کامل، ریالی | فروشگاه کوچک با شروع سریع |
| وردپرس روی هاست | CMS متن‌باز | کامل: فایل و دیتابیس | با هاست ایرانی کامل | سایت شرکتی، وبلاگ، فروشگاه رو به رشد |
کی سایت‌ساز انتخاب بهتری است؟
- سایت یک‌صفحه‌ای یا چندصفحه‌ای معرفی می‌خواهید که سال‌ها همان‌طور می‌ماند و قرار نیست وبلاگ یا فروشگاه جدی شود.
- هیچ‌کس در تیم وقت یا حوصلهٔ آپدیت افزونه و قالب ندارد.
- برای یک رویداد یا کمپین موقت سایت می‌خواهید و بعد از چند ماه کنارش می‌گذارید.
کی وردپرس انتخاب بهتری است؟
- سئو و تولید محتوا بخش اصلی جذب مشتری است. وبلاگ، دسته‌بندی، ساختار URL و اسکیما را می‌خواهید کامل دست خودتان باشد.
- سایت قرار است بزرگ شود: فروشگاه با ووکامرس، چندزبانه، عضویت یا اتصال به CRM.
- نمی‌خواهید سرنوشت سایت به سیاست یا تحریم یک شرکت خارجی گره بخورد.
- می‌خواهید هر وقت لازم شد، هاست یا طراح را عوض کنید و همهٔ داده‌ها را با خودتان ببرید.
اگر وردپرس را انتخاب کردید، دو کار را از روز اول جدی بگیرید: آپدیت منظم و امنیت. راهنمای امنیت هاست وردپرس و آپدیت دستی وردپرس برای همین نوشته شده‌اند. اگر هم از اول دنبال CMS سبک‌تری برای وبلاگ هستید، Ghost چیست؟ را بخوانید.
مسیر سوم: سایت‌سازهای هوش مصنوعی
ابزارهایی مثل Lovable و Bolt با یک پرامپت سایت می‌سازند و برخلاف سایت‌سازهای کلاسیک، کد پروژه را به شما می‌دهند. این مسیر برای لندینگ یا اپ کوچک جذاب است ولی پنل مدیریت محتوای آماده ندارد و برای هر تغییر محتوایی دوباره باید سراغ کد یا ابزار بروید. اگر این مسیر را رفتید، راهنمای انتشار سایت ساخته‌شده با Lovable یا Bolt را ببینید.
اگر الان روی سایت‌ساز هستید و می‌خواهید به وردپرس بیایید
- از هر چیزی که پلتفرم اجازه می‌دهد خروجی بگیرید: XML محتوا، CSV محصولات و مشتریان، و فایل‌های تصویری اصلی‌تان.
- فهرست همهٔ URLهای فعلی را از نقشهٔ سایت یا Google Search Console بیرون بکشید.
- وردپرس را روی هاست جدید بالا بیاورید و محتوا را با ابزار Import وردپرس یا افزونهٔ واردکنندهٔ CSV وارد کنید.
- برای هر URL قدیمی که آدرسش عوض شده ریدایرکت 301 بگذارید تا رتبهٔ گوگل از دست نرود.
- تا وقتی سایت جدید کامل تست نشده، اشتراک سایت‌ساز را لغو نکنید. بعضی تصاویر هنوز از سرورهای آن پلتفرم لود می‌شوند.
اگر برای سایت جدید دامنه هم لازم دارید، از بخش دامنه ثبتش کنید. برای راه‌اندازی خود وردپرس هم صفحهٔ هاست وردپرس ابری چابکان را ببینید و پلن مناسب را از جدول تعرفه انتخاب کنید. اگر هنوز بین انواع هاست مردد هستید، مقالهٔ چرا هاست وردپرس باید ابری باشد؟ تفاوت‌ها را توضیح داده است.
سؤالات متداول
برای مبتدی، وردپرس یا سایت ساز کدام بهتر است؟
اگر سایت کوچک و ثابتی می‌خواهید، سایت‌ساز زودتر به نتیجه می‌رسد. اگر سایت قرار است محتوا تولید کند یا بزرگ شود، وقت یادگیری وردپرس را بگذارید. چند روز آشنایی با پیشخوان وردپرس معمولاً کافی است.
آیا سایت ساخته‌شده با Wix را می‌شود به وردپرس منتقل کرد؟
خود Wix ابزاری برای خروج به هاست دیگر ندارد. محتوا را باید دستی، با افزونه‌های واردکنندهٔ RSS یا با سرویس‌های مهاجرت به وردپرس منتقل کنید و طراحی را از نو بسازید.
سئوی وردپرس بهتر است یا سایت‌ساز؟
سایت‌سازهای بزرگ امکانات سئوی پایه مثل عنوان، توضیحات متا و نقشهٔ سایت را دارند. تفاوت در کنترل است: در وردپرس با افزونه‌هایی مثل Rank Math یا Yoast به ساختار لینک‌ها، اسکیما، ریدایرکت و سرعت دسترسی کامل دارید.
وردپرس امن است؟
هستهٔ وردپرس مرتب آپدیت امنیتی می‌گیرد. بیشتر مشکلات از افزونه‌ها و قالب‌های قدیمی یا نال‌شده و رمزهای ضعیف شروع می‌شود. با آپدیت منظم، افزونه‌های معتبر و هاستی که بکاپ جداگانه دارد، ریسک خیلی پایین می‌آید.
با وردپرس می‌شود فروشگاه اینترنتی ساخت؟
بله. افزونهٔ ووکامرس وردپرس را به فروشگاه کامل تبدیل می‌کند و درگاه‌های پرداخت ایرانی برایش افزونه دارند. برای مقایسه با گزینه‌های دیگر بهترین فروشگاه‌سازها را هم ببینید.
