اگه برایتان سوال بود که چگونه اکانتهای cPanel مدیریت میشوند و چطور میتوان چندین حساب هاست را روی یک سرور کنترل کرد، باید بدانید که تمامی این کارها از طریق WHM یا Web Host Manager انجام میشود. WHM محیطی برای مدیریت حسابهای cPanel، منابع سرور، DNS، SSL، بکآپ و بسیاری از تنظیمات مربوط به هاستینگ است. در ادامه بیشتر با WHM، کاربردهای آن و تفاوتش با cPanel آشنا میشویم.
WHM چیست؟
WHM یا Web Host Manager پنل تحت وب برای مدیریت اکانتهای هاست و بخشهای مختلف سرور است که بیشتر برای شرکتهای هاستینگ، مدیران سرور و نمایندگان فروش هاست کاربرد دارد.
WHM روی سرورهای لینوکسی سازگار با cPanel نصب میشود و از طریق مرورگر در اختیار مدیر قرار میگیرد. بنابراین برای مدیریت بسیاری از وظایف رایج سرور، لازم نیست همه عملیات از طریق خط فرمان انجام شود.
در یک مثال ساده برای درک تفاوت، میتوانیم cPanel را مثل اتاق مدیریت یک واحد در یک ساختمان و WHM را مثل بخش مدیریت کل ساختمان در نظر بگیریم. در cPanel صاحب هر واحد فقط به فضای خودش دسترسی دارد و میتواند فایلها، ایمیلها، دیتابیس و دامنههای خود را مدیریت کند؛ اما WHM امکان مدیریت چندین حساب و بخشهای گستردهتری از محیط میزبانی را در اختیار مدیر قرار میدهد.
WHM چگونه کار میکند؟
WHM یک داشبورد مدیریتی برای مدیران است که به وسیله آن میتوانند حسابهای cPanel را ایجاد، حذف یا تعلیق کنند، پکیجهای میزبانی بسازند، منابع اختصاصیافته به حسابها را مدیریت کنند و بخشهایی مانند DNS، SSL، بکآپ و سرویسهای سرور را تنظیم کنند.
تصور کنید یک سرور دارید که قرار است ۳۰ وبسایت روی آن میزبانی شوند. هر مشتری باید محیط جداگانهای برای مدیریت فایلها، ایمیلها، دیتابیس و دامنه خود داشته باشد. در این شرایط، مدیر سرور از WHM برای ایجاد ۳۰ حساب cPanel استفاده میکند و هر مشتری وارد cPanel مربوط به خودش میشود.
رابطه WHM و cPanel روی یک سرور
WHM و cPanel هر دو رابط مدیریتی در مجموعه cPanel & WHM هستند، اما کاربرد یکسانی ندارند. WHM برای مدیریت حسابهای میزبانی و بخشهای مدیریتی سرور استفاده میشود، در صورتی که cPanel برای مدیریت یک حساب هاست و کارهای روزمره همان حساب در اختیار صاحب سایت قرار میگیرد.
به بیان ساده، مدیر سرور از WHM برای ایجاد و مدیریت حسابهای cPanel استفاده میکند و صاحب هر سایت از cPanel برای مدیریت سایت خودش.
بنابراین وقتی یک شرکت هاستینگ برای مشتری خود حسابی ایجاد میکند، این کار از سمت WHM انجام میشود و مشتری پس از دریافت دسترسی، کارهای روزمره سایت خود را از طریق cPanel انجام میدهد.
تفاوت Root WHM و Reseller WHM
WHM دو سطح دسترسی مهم دارد که مهمترین آنها Root WHM و Reseller WHM هستند.
Root WHM برای مدیر یا مالک سرور است و بالاترین سطح دسترسی مدیریتی را در اختیار او قرار میدهد. در این سطح میتوان حسابهای cPanel، سرویسهای سرور، DNS، پکیجها، منابع و بسیاری از تنظیمات مدیریتی را کنترل کرد.
در مقابل، Reseller WHM برای نماینده فروش هاست طراحی شده است. Reseller میتواند برای مشتریان خودش حساب cPanel ایجاد کند و پکیجهای میزبانی ارائه دهد، اما دسترسی او به تنظیمات کل سرور محدود است و به تنظیمات Root دسترسی ندارد.
چگونه وارد WHM شویم؟
پس از نصب و پیکربندی cPanel & WHM، ورود به WHM از طریق مرورگر انجام میشود.
آدرس رایج برای ورود امن به WHM به شکل زیر است:
- https://IP-2087:server
پورت 2087 برای اتصال امن WHM از طریق HTTPS استفاده میشود. پورت 2086 نیز برای WHM بدون SSL در نظر گرفته شده است، اما برای ارتباط مدیریتی، استفاده از اتصال امن اهمیت دارد.
در نظر داشته باشید که، پورت رایج ورود امن به cPanel 2083 است. یعنی در آدرس بالا به جای 2087، باید 2083 نوشته شود.
- نکته: دسترسی به WHM به این معنی نیست که هر کاربر هاست میتواند وارد آن شود. کاربر یک هاست اشتراکی معمولی فقط اطلاعات ورود به cPanel خود را دریافت میکند و دسترسی WHM ندارد.
WHM مناسب چه کسانی است؟
WHM زمانی کاربردی است که فرد یا سازمان بخواهد چند حساب هاست را روی یک سرور مدیریت کند یا به تنظیمات مدیریتی بیشتری نسبت به یک حساب cPanel دسترسی داشته باشد.
مهمترین کاربران WHM شامل افراد زیر میشوند:
- مدیران سرور: برای مدیریت حسابها، سرویسها، منابع و تنظیمات سرور
- شرکتهای هاستینگ: برای ایجاد و مدیریت حسابهای مشتریان
- نمایندگان فروش هاست (Reseller): برای ساخت حساب cPanel و ارائه پکیجهای میزبانی
- مدیران چند وبسایت: برای مدیریت چند حساب از یک محیط مرکزی
- توسعهدهندگان و آژانسهای وب: برای مدیریت محیط میزبانی پروژههای مختلف
- تیمهای پشتیبانی و فنی: برای بررسی وضعیت سرویسها، لاگها و مشکلات حسابها
اگر فقط یک هاست اشتراکی خریداری کردهاید و قصد مدیریت سایت خود را دارید، با cPanel سروکار خواهید داشت، نه WHM.
کاربردهای اصلی WHM چیست؟
مهمترین دلیل استفاده از WHM این است که بسیاری از عملیات مدیریتی که در سطح یک حساب cPanel قابل انجام نیستند، از یک محیط مرکزی قابل کنترل میشوند. در این قسمت میخواهیم مهمترین کاربردهای WHM را بررسی کنیم.
ایجاد و مدیریت اکانتهای cPanel
یکی از اصلیترین کاربردهای WHM، ساخت حسابهای جدید cPanel است. مدیر سرور میتواند برای مشتری جدید یک حساب ایجاد کند و تنظیماتی مانند دامنه، پکیج و برخی گزینههای مرتبط با DNS و ایمیل را تعیین کند.
از WHM همچنین میتوان حسابها را مشاهده، تعلیق، حذف یا در صورت نیاز مدیریت کرد. ابزارهایی مانند List Accounts برای مشاهده حسابهای موجود و ابزارهای بخش Account Functions برای مدیریت آنها استفاده میشوند.
برای مثال، یک شرکت هاستینگ میتواند پس از خرید یک سرور، برای هر مشتری یک حساب cPanel جداگانه ایجاد کند و اطلاعات ورود همان حساب را در اختیار مشتری قرار دهد.
مدیریت Packageها و منابع سرور
با WHM میتوانید Package یا پکیجهای میزبانی ایجاد کنید و برای هر پکیج محدودیتها و منابع مشخصی در نظر بگیرید. این کار به شرکتهای هاستینگ کمک میکند سرویسهای مختلف را با منابع و محدودیتهای متفاوت ارائه دهند.
برای نمونه، یک شرکت هاستینگ میتواند چند پکیج با منابع و محدودیتهای متفاوت ایجاد کند و هر حساب مشتری را به یکی از آنها اختصاص دهد.
مدیر همچنین میتواند وضعیت مصرف منابع، فضای دیسک، سرویسها و فرآیندهای در حال اجرا را بررسی کند. ابزارهایی مانند Process Manager، Service Manager و Current Disk Usage در مدیریت و پایش وضعیت سرور کاربرد دارند.
مدیریت DNS
DNS یکی از بخشهای مهم مدیریت هاستینگ است که با استفاده از WHM میتوانید تنظیمات مربوط به دامنهها و Zoneهای آنها را مدیریت کنید.
مدیر میتواند Zoneهای دامنهها را بررسی و رکوردهای موردنیاز را مدیریت کند. این قابلیت بهخصوص زمانی اهمیت دارد که تعداد زیادی دامنه و حساب روی یک سرور قرار گرفته باشد.
برای مثال، در صورت نیاز به تغییر یک رکورد A یا MX، مدیر میتواند از محیط مدیریتی مربوط به DNS این تغییر را اعمال کند.
مدیریت SSL/TLS
از WHM برای مدیریت گواهیهای SSL/TLS نیز استفاده میشود. مدیر سرور میتواند وضعیت گواهیهای حسابهای میزبانی را بررسی کند و تنظیمات مرتبط با اتصال امن را مدیریت کند.
SSL/TLS باعث میشود ارتباط بین مرورگر کاربر و وبسایت از طریق اتصال رمزنگاریشده انجام شود و اطلاعات در مسیر انتقال با امنیت بیشتری جابهجا شوند.
پشتیبانگیری و بازیابی
Backup یکی دیگر از وظایف مهم مدیریت هاستینگ است که با استفاده از WHM میتوان فرآیند تهیه و مدیریت نسخههای پشتیبان حسابها را تنظیم کرد.
برای نمونه، میتوان بکآپها را روی فضای ذخیرهسازی راه دور مانند سرویسهای سازگار با Google Drive یا WebDAV نگهداری کرد. در صورت بروز مشکل برای اطلاعات حساب، نسخه پشتیبان میتواند برای بازیابی دادهها مورد استفاده قرار بگیرد.
مدیریت امنیت سرور
در نهایت مدیران میتوانند از WHM برای مدیریت برخی تنظیمات و ابزارهای امنیتی سرور استفاده کنند. یکی از نمونههای شناختهشده cPHulk است که برای مقابله با تلاشهای ورود مخرب و حملات Brute Force کاربرد دارد.
مدیر همچنین میتواند تنظیمات سرویسهای ایمیل، لاگها، برخی سیاستهای دسترسی و سرویسهای امنیتی را مدیریت کند.
تفاوت WHM و cPanel چیست؟
مهمترین تفاوت WHM و cPanel در سطح دسترسی، کاربر هدف و دامنه مدیریت است که در جدول زیر به طور کامل بررسی شده است:
|
ویژگی |
WHM |
cPanel |
|
سطح دسترسی |
مدیریتی؛ Root یا Reseller |
سطح یک حساب هاست |
|
کاربر اصلی |
مدیر سرور، شرکت هاستینگ، Reseller |
صاحب وبسایت |
|
کاربرد اصلی |
مدیریت حسابها و محیط میزبانی |
مدیریت روزمره سایت |
|
ایجاد حساب cPanel |
بله |
خیر |
|
مدیریت چند حساب |
بله |
خیر |
|
مدیریت Package |
بله |
محدود به حساب خود |
|
تنظیمات سطح سرور |
بسته به سطح دسترسی، بله |
خیر |
|
مدیریت DNS |
در سطح مدیریتی و حسابها |
در محدوده حساب |
|
پورت امن |
2087 |
2083 |
|
مدیریت فایل سایت |
مدیریت در سطح مدیریتی، بسته به دسترسی |
File Manager همان حساب |
|
ایمیل |
مدیریت در سطح سرویس و حسابها |
ایجاد و مدیریت ایمیلهای حساب |
بنابراین پاسخ سؤال «آیا WHM همان cPanel است؟» خیر است؛ اما این دو کاملاً بیارتباط هم نیستند. هر دو بخشی از مجموعه cPanel & WHM هستند و WHM محیط مدیریتی بالادستی برای مدیریت حسابهای cPanel محسوب میشود.
WHM در VPS، سرور اختصاصی و Reseller Hosting
نوع سرویسی که WHM روی آن استفاده میشود، روی سطح دسترسی و کاربرد آن تأثیر دارد. در این قسمت میخواهیم کاربرد WHM را در VPS، سرور اختصاصی و Reseller Hosting بررسی کنیم.
WHM در سرور مجازی (VPS)
در یک VPS میتوان cPanel & WHM را نصب کرد و حسابهای مختلف cPanel را روی همان سرور مجازی مدیریت کرد. این مدل برای کسبوکارها، آژانسها یا افرادی که به مدیریت چند سایت نیاز دارند کاربرد دارد.
WHM در سرور اختصاصی (Dedicated Server)
در سرور اختصاصی، تمام منابع سختافزاری سرور در اختیار همان سرور قرار دارد. نصب WHM در این محیط امکان مدیریت تعداد زیادی حساب و کنترل دقیقتر منابع را فراهم میکند.
بسیاری از شرکتهای هاستینگ و مجموعههایی که تعداد زیادی سایت یا حساب میزبانی دارند، میتوانند از این ساختار برای مدیریت حسابهای مختلف استفاده کنند. این کنترل بیشتر همراه با مسئولیت بیشتر هم است و مدیر باید دانش کافی برای مدیریت سرور، سرویسها، منابع و امنیت آن داشته باشد.
WHM برای نمایندگی فروش هاست (Reseller Hosting)
در Reseller Hosting، نماینده بخشی از منابع یک شرکت هاستینگ را دریافت میکند و میتواند برای مشتریان خودش حساب cPanel ایجاد کند.
در این حالت، Reseller از Reseller WHM استفاده میکند. او میتواند پکیجهای مختلف بسازد، حسابهای مشتریان خود را مدیریت کند و در برخی تنظیمات برندینگ نیز تغییراتی ایجاد کند؛ اما به تنظیمات Root کل سرور دسترسی ندارد.
در جدول زیر میتوانید تفاوت کاربرد WHM در این سرویسها را ببینید:
|
محیط |
کاربرد WHM |
سطح دسترسی معمول |
|
VPS |
مدیریت حسابها و منابع همان VPS |
Root WHM در صورت ارائه دسترسی Root |
|
Dedicated |
مدیریت سرور و تعداد زیادی حساب |
Root WHM |
|
Reseller Hosting |
ساخت و مدیریت حساب مشتریان |
Reseller WHM |
|
Shared Hosting |
مدیریت سایت شخصی |
معمولاً بدون WHM؛ فقط cPanel |
آیا WHM رایگان است؟
خیر. cPanel & WHM نرمافزار تجاری است و استفاده از آن به لایسنس معتبر نیاز دارد.
بسیاری از شرکتهای ارائهدهنده VPS، سرور اختصاصی یا Reseller Hosting، هزینه لایسنس cPanel & WHM را در سرویس خود لحاظ میکنند یا آن را بهصورت جداگانه ارائه میدهند. از آنجا که مدل قیمتگذاری و شرایط لایسنس ممکن است تغییر کند، باید پیش از خرید، هزینه و شرایط فعلی را از ارائهدهنده سرویس یا منبع رسمی cPanel بررسی کنید.
مزایا و محدودیتهای WHM چیست؟
در این قسمت میخواهیم مزایا و محدودیتهای WHM را در کنار هم بررسی کنیم تا راحتتر بتوانید متناسب با نیاز خود درباره استفاده از آن تصمیم بگیرید.
|
مزایای WHM |
محدودیتهای WHM |
|
✓ مدیریت متمرکز: چندین حساب cPanel را از یک محیط مدیریت کنید. |
× نیاز به دانش فنی: کار با WHM به آشنایی با مفاهیم سرور و هاستینگ نیاز دارد. |
|
✓ مدیریت منابع: منابع و محدودیتهای هر حساب را بهصورت جداگانه تعیین کنید. |
× هزینه لایسنس: استفاده از WHM به مجوز معتبر cPanel نیاز دارد. |
|
✓ مناسب برای هاستینگ: مدیریت حساب مشتریان برای شرکتها و Resellerها سادهتر میشود. |
× پیچیدگی بیشتر: تنظیمات گسترده WHM آن را برای کاربران عادی پیچیدهتر میکند. |
|
✓ پایش سرور: سرویسها، فرآیندها و مصرف منابع را از یک محیط بررسی کنید. |
× نیاز به زیرساخت مناسب: WHM به سیستمعامل سازگار، منابع کافی و دسترسیهای لازم نیاز دارد. |
|
✓ مدیریت DNS و SSL: تنظیمات دامنهها و گواهیهای SSL را مدیریت کنید. |
× محدودیت Reseller: نماینده فروش به امکانات Root کل سرور دسترسی ندارد. |
|
✓ پشتیبانگیری: فرآیند تهیه و مدیریت Backup حسابها را تنظیم کنید. |
× خطر پیکربندی نادرست: تنظیمات اشتباه میتواند باعث اختلال در سرویسها شود. |
|
✓ امکانات امنیتی: ابزارهایی مانند cPHulk برای افزایش امنیت در دسترس هستند. |
× نامناسب برای نیازهای ساده: برای یک سایت کوچک روی هاست اشتراکی معمولاً نیازی به WHM نیست. |
|
✓ شخصیسازی برند: برخی بخشهای cPanel را میتوان با برند ارائهدهنده سفارشی کرد. |
— |
WHM و WHMCS چه تفاوتی دارند؟
WHM و WHMCS ابزارهایی هستند که به دلیل شباهت اسمشان گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند، در حالی که کاربردهای متفاوتی دارند.
- WHM ابزار مدیریت فنی سرور و حسابهای cPanel است. مدیر از آن برای ایجاد حساب، مدیریت منابع، DNS، سرویسها و سایر تنظیمات مرتبط با زیرساخت میزبانی استفاده میکند.
- WHMCS یک سیستم جداگانه برای اتوماسیون و مدیریت کسبوکار هاستینگ است. صدور فاکتور، مدیریت مشتری، فرآیندهای فروش، پشتیبانی و برخی عملیات مرتبط با ثبت دامنه از جمله کاربردهای آن هستند.
WHM و WHMCS میتوانند در کنار یکدیگر استفاده شوند. بهعنوان مثال، WHMCS میتواند از طریق API با WHM ارتباط برقرار کند تا پس از ثبت سفارش یک مشتری، فرآیند ایجاد حساب هاست به شکل خودکار انجام شود.
نصب WHM چگونه انجام میشود؟
در صورت فراهم بودن پیشنیازهایی مثل سیستمعامل سازگار، دسترسی Root و محیط مناسب برای نصب، میتوانید با وارد کردن کد دستوری زیر فرآیند نصب cPanel & WHM را آغاز کنید:
cd /home && curl -o latest -L https://securedownloads.cpanel.net/latest && sh latest
این دستور باید روی سروری اجرا شود که شرایط لازم برای نصب cPanel & WHM را داشته باشد. بنابراین نباید آن را بهصورت تصادفی روی یک سرور دارای کنترلپنل یا سرویسهای وب موجود اجرا کرد.
پس از نصب، مدیر باید تنظیمات اولیه سرور، hostname، لایسنس، تنظیمات شبکه، SSL نام سرور، منطقه زمانی و اعلانهای مدیریتی را متناسب با محیط خود پیکربندی کند.
جمعبندی
WHM یا Web Host Manager برای مدیریت حسابهای هاست و بخشهای مدیریتی محیط میزبانی استفاده میشود. این پنل برای مدیران سرور، شرکتهای هاستینگ، Resellerها و افرادی طراحی شده که نیاز به مدیریت چند حساب cPanel دارند و با cPanel تفاوت دارد.
WHM را میتوانید در محیطهایی مانند VPS، سرور اختصاصی و Reseller Hosting ببینید و از آن برای ایجاد و مدیریت حسابهای cPanel، مدیریت منابع، DNS، SSL، بکآپ و برخی تنظیمات امنیتی استفاده کنید.
اگر فقط یک سایت روی هاست اشتراکی دارید، cPanel محیطی است که برای مدیریت سایت در اختیار شما قرار میگیرد؛ اما اگر مدیریت چند حساب یا بخشهای مدیریتی سرور را بر عهده دارید، WHM ابزار اصلی این کار خواهد بود.
سوالات متداول (FAQ)
WHM مخفف چیست؟
WHM مخفف Web Host Manager است و یک رابط مدیریتی برای مدیریت سرور و حسابهای میزبانی در مجموعه cPanel & WHM محسوب میشود.
آیا WHM همان cPanel است؟
خیر. WHM و cPanel رابطهای متفاوتی با وظایف متفاوت در مجموعه cPanel & WHM هستند. WHM برای مدیریت حسابها و محیط میزبانی استفاده میشود و cPanel محیط مدیریت یک حساب هاست است.
چگونه وارد WHM شویم؟
برای اتصال امن، آدرس معمول WHM به شکل https://IP-سرور:2087 است. در صورت داشتن دسترسی Root، مدیر سرور میتواند با اطلاعات احراز هویت مربوط به Root وارد محیط مدیریتی شود.
آیا WHM رایگان است؟
خیر. استفاده از cPanel & WHM به لایسنس معتبر نیاز دارد. شرایط آزمایشی، لایسنس و قیمتگذاری ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین اطلاعات فعلی باید از منبع رسمی cPanel بررسی شود.
آیا WHM روی هاست اشتراکی وجود دارد؟
کاربر هاست اشتراکی به WHM دسترسی ندارد و از cPanel برای مدیریت حساب خود استفاده میکند. WHM بیشتر در محیطهایی مانند VPS، سرور اختصاصی و Reseller Hosting کاربرد دارد.
تفاوت Root WHM و Reseller WHM چیست؟
Root WHM سطح مدیریتی بالاتری دارد و امکان مدیریت بخشهای گستردهتری از سرور را فراهم میکند؛ در حالی که Reseller WHM برای نمایندهای است که فقط مجاز به مدیریت حسابهای تحت اختیار خودش است.
آیا WHM برای مدیریت چند سایت مناسب است؟
بله. یکی از کاربردهای اصلی WHM مدیریت چندین حساب cPanel روی یک سرور است. هر حساب میتواند محیط cPanel جداگانه خود را داشته باشد.
آیا WHM امنیت سرور را تضمین میکند؟
خیر. WHM ابزارها و تنظیمات امنیتی مختلفی مانند cPHulk در اختیار مدیر قرار میدهد، اما امنیت سرور به پیکربندی صحیح سیستمعامل، سرویسها، دسترسیها، نرمافزارها و سیاستهای امنیتی نیز وابسته است.
آیا WHM روی VPS نصب میشود؟
بله، در صورتی که VPS از سیستمعامل و پیشنیازهای موردنیاز cPanel & WHM پشتیبانی کند و مجوز معتبر در اختیار باشد، میتوان WHM را روی آن نصب کرد.
برای کار با WHM به چه دانشی نیاز است؟
آشنایی با مفاهیم هاستینگ، لینوکس، DNS، سرویسهای وب، منابع سرور و اصول امنیتی برای مدیریت صحیح WHM مفید و در محیطهای حرفهای ضروری است. برای کاربران عادی که فقط یک سایت را مدیریت میکنند، cPanel محیط سادهتری است.
چه کسی به WHM نیاز دارد؟
مدیران سرور، شرکتهای هاستینگ، Resellerها، مدیران چندین حساب میزبانی و تیمهای فنی از کاربران اصلی WHM هستند. صاحب یک سایت روی هاست اشتراکی معمولاً به WHM نیاز ندارد.
