هوش مصنوعی مولد (Generative AI)، ثمره فکرهای خارج از چهارچوب و رشد یک شاخه تازهنفس از علم بود که امید تازهای برای خلاقیت دیجیتال و حل مسئله آورد. فناوریای که توانایی ساخت متن، تصویر، صدا و حتی ایدههای نو را به ماشینها داد و مسیر تحول در محتواسازی، توسعه نرمافزار، پزشکی و صنعت را سرعت بخشید. این فناوری حالا در دسترس همه قرار دارد و همین دسترسی گسترده، آن را به یکی از تأثیرگذارترین فناوریهای امروز تبدیل کرده است. هوش …
پست وبلاگ
مدلهای زبانی بزرگ، نوعی از جدیدترین فناوریهای هوش مصنوعی هستند که میتوانند زبان انسان را درک کنند و به شیوهای کاملاً قابل فهم پاسخ دهند. نقطه شروع ظهور این مدلها به سال ۲۰۱۷ برمیگردد؛ زمانی که مقاله معروف «Attention Is All You Need» منتشر شد و معماری ترنسفورمر را معرفی کرد. از همان زمان تا امروز، یعنی حدود 8-9 سال، این فناوری با سرعتی باورنکردنی پیشرفت کرده و اکنون مدلهایی در دسترس عموم قرار دارند که میتوانند به زبانهایی مانند …
پردازش زبان طبیعی یا NLP (Natural Language Processing) شاخهای از هوش مصنوعی است که تلاش میکند به کامپیوترها توانایی درک، تحلیل، تفسیر و حتی تولید زبان انسانی را بدهد؛ درست مثل همان مدلهایی که احتمالاً هر روز با آنها سروکار دارید. از ChatGPT گرفته تا Grok و سایر دستیارهای هوشمند. اما نکته مهم اینجاست که NLP فقط برای چت کردن با انسانها ساخته نشده است. این فناوری کاربردهای بسیار گستردهتری دارد و تقریباً در هر جایی که متن، صدا، گفتگو …
با گسترش تکنولوژی و تغییراتی که در سیستمهای تصمیمگیری شرکتها بهوجود آمده، تصمیمگیری دادهمحور به یکی از گزینههای قابل اتکا تبدیل شده است. وقتی صحبت از تصمیمهای مهم مثل توسعه محصول گرفته به میان میآید، دیگر حدس و تجربهی شخصی کافی نیست. برای اینکه بتوانیم این تصمیمها را بر پایه اطلاعات بگیریم، باید میان میلیاردها دادهای که هر روز در اینترنت، سیستمهای سازمانی و ابزارهای مختلف تولید میشوند یک نظم پیدا کنیم و از دل این آشفتگی، یک خروجی روشن …
الالامها (LLMs) یا همان مدلهای هوش مصنوعی مثل چتجیپیتی یا گراک که میتوان با آنها مثل یک انسان صحبت کرد، نقطه عطفی در دنیای هوش مصنوعی بودند. به لطف این تکنولوژیها یک موقعیت شغلی تازه بهوجود آمده است به نام مهندسی پرامپت. به طور کلی فرآیند کاری این حوزه بدین شکل است که: باید یک پرامپت (یک دستور برای هوش مصنوعی) بنویسید تا مدل بتواند پاسخهایی کاملاً منطبق با خواستهتان تولید کند. اگر دوست دارید با این حوزه و مسیر …
دادههای امروزی، بههمپیوسته هستند و این موضوع کار را برای ساختارهای سنتی مانند پایگاه داده رابطهای (Relational Database) سخت میکند. در عصر مدرن، دیگر فقط ذخیره کردن دادهها کافی نیست؛ باید بتوان ارتباط میان آنها را تحلیل کرد. به همین دلیل، به نوعی از پایگاه داده نیاز داریم که بتواند این روابط را بهصورت منعطف نمایش دهد، یعنی پایگاه داده گراف (Graph Database). پایگاه داده گراف برای تحلیل و ذخیرهی دادههایی طراحی شده که میان اجزای آنها ارتباطهای چندلایه وجود …
حالا که میکروسرویسها به مرحلهای از بلوغ رسیدهاند و سیستمهای نرمافزاری را به شکل توزیعشده و مستقل اجرا میکنند، مهمترین چالشی که در این میان پدید میآید، مدیریت ارتباط بین سرورها و کاربران است. هر سرویس بخش کوچکی از کل سیستم را بر عهده دارد و هماهنگی میان آنها به شدت پیچیده است. برای غلبه بر این چالش، راهحلهای متنوعی وجود دارد که یکی از موثرترینشان، استفاده از API Gateway است. در ادامه با مفهوم API Gateway، نحوه عملکرد، وظایف، …
در جهانی که ویدیوها، بخش اصلی روایتهای خبری و اجتماعی ما شدهاند، ظهور دیپفیک همهچیز را زیر سؤال برده است. حالا دیگر دیدن کافی نیست. ممکن است آنچه میبینیم واقعیت نباشد، بلکه حاصل الگوریتمهایی باشد که برای فریب چشم انسان طراحی شدهاند. اما دیپفیک چیست و چطور تا این اندازه واقعی و خطرناک به نظر میرسد؟ دیپفیک چیست؟ دیپفیک (Deepfake) ترکیبی از دو واژه Deep Learning (یادگیری عمیق) و Fake (جعل) است. یعنی یک فناوری بر پایه هوش مصنوعی که …
etcd یک پایگاه دادهی توزیعشده مبتنی بر مدل کلید-مقدار (Key-Value Store) است. یعنی دادهها را بهصورت جفتهای کلید و مقدار در میان چندین سرور ذخیره و همگامسازی میکند. این سیستم بیشتر در زیرساختهای ابری و محیطهای توزیعشده مثل Kubernetes کاربرد دارد. در ادامه مفصل درباره etcd در سیستمهای مدرن صحبت کردهایم. Etcd چیست؟ etcd یک پروژهی متنباز است که توسط تیم CoreOS توسعه یافت. در آن زمان، تیم CoreOS به دنبال راهحلی برای ذخیره و هماهنگسازی پیکربندیها در میان چندین …
تا به حال به این فکر کردهاید که چطور میشود هزینه زیرساخت را پایین آورد ولی امنیت را از دست نداد؟ خرید یک مرکز داده خصوصی یا سرور اختصاصی واقعی برای بسیاری از شرکتها و استارتآپها، هزینهبر و در شرایط فعلی کاملاً غیرمنطقی است. از طرف دیگر سرورهای عمومی هرچند قیمت مناسبی دارند، اما امنیت پایینی دارند و نمیتوان اطلاعات حساس را به آنها سپرد. حالا تصور کنید راهی وجود داشته باشد که بتوان در دل همان سرورهای عمومی ارزانقیمت، …
پس از آنکه یادگیری ماشین (Machine Learning) از محدودهی تحقیق و آزمایش فراتر رفت و وارد دنیای واقعی کسبوکارها شد، نیاز به یک چارچوب مشخص برای مدیریت و اجرای مدلها احساس شد؛ چارچوبی که بتواند کل چرخهی عمر مدلها را از مرحلهی دادهی خام تا استقرار و نگهداری در محیط واقعی پوشش دهد. در ابتدا، این فرآیندها پراکنده و دستی بودند، اما با پیشرفت تکنولوژیهای ابری، مفهوم MLOps شکل گرفت و امروز به یکی از مهمترین رویکردها در پیادهسازی سیستمهای …
این روزها نیازهای کاربران از محتوا خیلی فراتر از قبل شده است؛ کاربران میخواهند اطلاعات را سریع، هماهنگ و در قالبهای مختلف مانند وبسایت و اپلیکیشن موبایل دریافت کنند. سالهاست که سیستمهای مدیریت محتوا مثل وردپرس مسئول گردش و انتشار محتوا در اینترنت هستند، اما هرچه زمان گذشت، این سیستمهای سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای امروزی کسبوکارها و کاربران نبودند. به همین دلیل مفهومی تازه به نام هدلس سیاماس (Headless CMS) معرفی شد. سیستمی مدرن که سه ویژگی مهم دارد …
آخرین دیدگاهها